جمال الدين محمد الخوانساري
282
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
2616 احذروا سطوة الكريم إذا وضع وسورة اللّئيم إذا رفع . حذر كنيد از سطوت وسربلندى كريم هرگاه پست گردانيده شود ، واز حدّت وتندى لئيم هرگاه بلند كرده شود . 2617 احذروا نفار النّعم فما كلّ شارد بمردود . حذر كنيد از گريختن نعمتها پس نيست هر گريختهء برگردانيده شده يعنى كارى مكنيد كه باعث گريختن دولت ونعمتهاى شما شود مثل ظلم وستم وتغيير وضع وترك داد ودهش وأمثال آن از كارهاى خير كه عادت بآن كرده باشيد زيرا كه چنين نيست كه هر چه بگريزد باز گردد گاه باشد كه دولت شما كه بگريزد ديگر بر نگردد چنانكه غالب آنست . 2618 احذروا ضياع « 1 » الاعمار فيما لا يبقى لكم ففائتها لا يعود . حذر كنيد از ضايع شدن عمر در آنچه باقي نمىماند از براي شما پس رفتهء عمرها بر نمىگردد ، مراد به « آنچه باقي نمىماند » همهء أمور دنيويّه است كه هيچ يك از آنها باقي نماند ، و « رفتهء عمرها بر نمىگردد » بيان وجه وجوب حذر است از ضايع شدن عمرها ، زيرا كه هرگاه برنگردد پس آنچه ضايع شود از كيسهء اين كس برود وتدارك آن ممكن نباشد . 2619 احذروا نارا حرّها شديد وقعرها بعيد وحليّها حديد . حذر كنيد از آتشى كه گرمى آن سخت است ، وته آن دور است ، وزيورهاى آن آهن است ، يعنى زنجيرها ومانند آنها كه ظاهر است كه وقتي كه گرم شود چه ميكند ببدن ، نعوذ باللّه منه .
--> ( 1 ) شارح ( ره ) كلمهء « ضياع » را بفتح وكسر ضاد ضبط كرده وبر روى آن « معا » نوشته است يعنى قرائت آن بفتح اوّل وبكسر آن هر دو درست است .